CHIẾU CẦN VƯƠNG ĐƯỢC THẢO TẠI ĐÂU

mon bảy. Tôi đi trên tuyến đường Hàm Nghi ở sài Gòn, bỗng nhiên vọng lại câu chuyện thuở trước, cơ hội nhà vua rời gớm thành Huế ra Tân Sở (Quảng Trị) hạ chiếu buộc phải Vương tấn công Pháp.

Bạn đang xem: Chiếu cần vương được thảo tại đâu

*
Đường Hàm Nghi ngơi nghỉ Q.1, TP.HCM

Đường Hàm Nghi chính giữa Q.1, ngay gần ngôi chợ Bến Thành nổi tiếng. Tôi vẫn thường gọi đó là mặt đường của “phồn hoa” do những cửa hiệu sáng sủa trưng, vật phẩm san ngay cạnh sang trọng. Thuộc với những đường Đồng Khởi, Lê Lợi... đây chính là con đường nhiều năm nay có giá nhà đất mắc đỏ vào hàng số 1 Sài thành.

tuy thế bề dày câu chuyện lịch sử cuộc đời vị vua được lấy tên cho tuyến phố mới làm tôi để ý nhiều nhất, bởi cái khí chất kiên cường và đoạn đời lẻ loi của ông trong những tháng ngày bị Pháp lưu lại đày sống Algérie.

Hồi ức từ đêm Quảng Trị

Buổi tối. Ngồi sinh hoạt ngôi quán bé dại gần cánh đồng ngơi nghỉ H.Gio Linh (Quảng Trị) quê công ty với vài bạn bạn. Gió bời bời thổi. Vào cuộc “trà dư tửu hậu”, bao gồm một người các bạn ở Tân Sở (thường gọi là vùng Cùa, hay có cách gọi khác địa danh hành chính là xã Cam Chính, H.Cam Lộ) cùng về phổ biến vui. Cũng chính trong thời gian hai ngày 12 và 13.7 ấy, tỉnh Quảng Trị, tỉnh thừa Thiên-Huế và Hội đồng trị sự Nguyễn Phước tộc tổ chức một buổi lễ trọng thể và khôn cùng ý nghĩa: Rước long vị vua Hàm Nghi từ cố Miếu (Đại nội Huế) về khu di tích thành Tân Sở nhân ngày kỷ niệm 135 năm (1885 - 2020) bên vua rời khiếp thành Huế ra chỗ ấy hạ chiếu nên Vương.


Đây là vị vua (có tên là Nguyễn Phúc Ưng Lịch) gợi lại các năm tháng thăng trầm, mà lại hành trạng phát khởi trong một tiến trình lại có ý nghĩa vô cùng lớn lao. Bởi bao gồm ông, bằng việc hai lần hạ chiếu kêu gọi văn thân, nghĩa sĩ vực lên chống Pháp, hào khí ấy đang truyền đi một thông điệp mang lại dân chúng đứng dậy chống ách nước ngoài bang.

Đó là những cuộc khởi nghĩa của đề đốc Lê Trực, tri lấp Nguyễn Phạm Tuân, ông nghè Nguyễn Xuân Ôn, đề đốc Tạ Hiện, tán tương quân vụ Nguyễn Thiện Thuật, ngự sử Phan Đình Phùng... Những cuộc khởi nghĩa này vẫn đẩy cao trào yêu nước rộng phủ khắp chỗ vào thời điểm cuối thế kỷ 19, bày tỏ sự kiên gan của dân ta vày không chịu đựng được ách thống trị, thể hiện thái độ vô cùng xấc xược với quyền lực tối cao áp đặt trong phòng cầm quyền Pháp làm việc Việt Nam. Cơ mà trong dân chúng thời ấy, ai nghe qua cũng đông đảo xem đó là 1 trong những mối nhục nước nhà.


Xem thêm: Khối Lượng Của Tinh Bột Cần Dùng, Trong Quá Trình Lên Men Để Tạo Thành 5 Lít Rượu

*

Nỗi bi thảm nước đổ công ty tan

cũng chính vì câu chuyện rất hấp dẫn trong đêm ấy sinh sống Quảng Trị về lễ rước long vị vua Hàm Nghi xuất phát từ một đồng nghiệp trực tiếp tham gia sự kiện, nên khi trở lại sài gòn tôi đã tò mò cặn kẽ về cuộc đời của vị vua anh minh, đáng kính trong quy trình “dầu sôi lửa bỏng” của đất nước.

trên chương 14 tất cả tựa đề Loạn ngơi nghỉ Trung kỳ trình bày trong cuốn vn Sử Lược, học đưa Trần Trọng Kim đã kể lại diễn tiến mẩu chuyện vua Hàm Nghi dựng chiếu đề xuất Vương một biện pháp tỉ mỉ. Ông đã cố gắng ghi lại một cách chân thực lịch sử nhất. Rất có thể tóm gọn mẩu chuyện như sau: Thống tướng Pháp De Courcy dịp từ hà nội khi ao ước vào Huế yết con kiến vua Hàm Nghi, nhất quyết đòi đưa quân lính dưới quyền cùng mình lấn sân vào cửa thiết yếu Ngọ Môn để vào Đại nội. Triều đình nhận định rằng như vậy là trái cùng với quốc lễ, bắt buộc nhất định không chịu đựng và điều đình chỉ để De Courcy đi cửa bao gồm (như sứ Tàu ngày trước), còn binh lính buộc phải đi cửa ngõ hông, tuy nhiên

De Courcy tỏ ra xấc xược ko chịu. Sự khinh mạn ấy của viên thống tướng tín đồ Pháp đã có tác dụng bùng nổ trận chiến dữ dội về tối 22 rạng sáng sủa 23 mon 5 năm Ất Dậu âm kế hoạch (tức 5.7.1885), biểu hiện cao nhất của sự việc “tức nước vỡ bờ” bởi suốt bao năm Pháp đặt ách áp bức lên dân ta, mà lại phía nhà chiến từ triều đình bên Nguyễn là quan liêu phụ thiết yếu đại thần Tôn Thất Thuyết. Tởm thành nổi lửa chiến tranh.



Điều này buộc nhà vua và một số trong những thân gia hoàng tộc buộc phải lên đường ra thành Quảng Trị vào buổi tối 24 tháng 5 âm lịch, rồi tiếp nối xa giá bán ra cho thành Tân Sở (H.Cam Lộ, Quảng Trị), cách đó khoảng 30 km về phía tây. Tại đây, phẫn uất trước những vấn đề làm của Pháp, ngày 13.7.1885 vua Hàm Nghi hạ chiếu phải Vương. Sau đó, bao lần vị vua trẻ tuổi cần vượt núi băng đèo tự Quảng Trị ra mang đến Tuyên Hóa (Quảng Bình), một huyện cạnh bên với tp. Hà tĩnh trong dãi nắng dầm sương, cho đến lúc bị nhì tên là Trương quang đãng Ngọc (hầu cận vua) cùng Nguyễn Đình Tình (suất đội) phản nghịch bội, do bị Pháp tải chuộc, công ty vua new bị bắt. Đó là đêm 26 tháng giêng năm Mậu Tý (1888).

Học trả Trần Trọng Kim viết: “Vua Hàm Nghi bấy giờ sẽ 18 tuổi, quan liêu Pháp (là đại úy Boulangier - NV) mang vương lễ mà tiếp đãi. Tuy nhiên ai hỏi gì, ngài cũng ko nói, chỉ khăng khăng chối rằng mình không phải là vua. Nhưng đến lúc vào trong phòng ngồi một mình, thì nhị hàng nước mắt đựng chan, bi tráng vì nỗi nước đổ nhà tan, thân mình cần nhiều nỗi gian truân. Bạn Pháp đem vua Hàm Nghi xuống tàu về Thuận An, rồi rước sang đặt tại bên xứ Algérie, là xứ thuộc địa của nước Pháp” (trang 564, vn Sử Lược).

Ý chí quật khởi

Càng tìm kiếm hiểu, tôi càng cảm nhận sâu sắc lòng yêu nước cùng ý chí quật khởi của chi phí nhân. Hai người đàn ông của quan lại phụ chủ yếu Tôn Thất Thuyết là Tôn Thất Thiệp cùng Tôn Thất Đạm thì một tín đồ đã phải hy sinh lúc bảo vệ nhà vua trong tối ở Tuyên Hóa vì chưng bị Trương quang Ngọc đột ngột rút gươm đâm chết, người sót lại là Tôn Thất Đạm thế quân chống chiến, mặc nghe tin đơn vị vua bị bắt, sẽ giải tán nghĩa quân, rồi thắt cổ với lời nói bất hủ: “Bây giờ tín đồ Pháp vẫn muốn bắt ta thì vào tìm thấy mả ta ở trong rừng”, trước khi tự vẫn.

Còn tín đồ thi đậu Đình nguyên là Phan Đình Phùng, làm cho quan mang lại chức Ngự sử thì bỏ về kháng Pháp, lập địa thế căn cứ ở núi Vụ quang đãng (H.Hương Khê, Hà Tĩnh), khiến cho những người Pháp bao bận lao đao. Ông không những có tài văn chương, mà còn có trí óc thao lược. Hơn 5 năm sau thời điểm vua Hàm Nghi bị bắt, mon 11.1893 bao gồm Phan Đình Phùng đã đến quân vào Tuyên Hóa - Quảng Bình sục sạo bắt mang lại kỳ được tên bội nghịch Trương quang đãng Ngọc lấy xử tử.

Ở cuốn hồi ký tựa đề Empire d’ Annam, một viên sĩ quan người Pháp đã viết: “Quan Đình nguyên Phan Đình Phùng tài giỏi về vấn đề quân binh, biết luyện tập sĩ tốt, áo quần mặc một lối, với đeo súng kiểu dáng 1874. Rất nhiều súng ấy là súng của tín đồ quan Đình nguyên đúc ra thật nhiều mà trang thiết bị cũng y y như súng Pháp, chỉ vày nòng súng không bửa rãnh cho nên đạn không đi xa được”. Tín đồ dưới trướng Phan Đình Phùng tiếng tăm thời ấy là Cao Thắng, sẽ miệt mài nghiên cứu và phân tích đúc súng đến quân khởi nghĩa trong bao hôm mai sương mù vần vũ nghỉ ngơi núi Vụ Quang.

... Hiện thời đi qua những bé đường tp sài thành mang tên những danh nhân, trường đoản cú vua mang lại quan một thời đồng lòng vùng lên cam chịu đựng bao mất mát quyết tử vì nghĩa to dưới ngọn cờ đề xuất Vương hai gắng kỷ trước, vẫn thấy như lịch sử hào hùng hiển hiện tại dội về. Từ con phố vị vua Hàm Nghi (Q.1), đến những triều thần là Phan Đình Phùng (Q.Phú Nhuận), Nguyễn Thiện Thuật (Q.3), Cao win (Q.3 - Q.10)... Sự phản bội kháng dũng mạnh mẽ, nêu cao ý chí với lòng từ bỏ tôn dân tộc, ko chịu tạ thế phục ngoại bang đã để lại cho con cháu đời sau những mẩu truyện vô giá. Tương tự như cảm thức của tôi và đồng đội trong tối ấy tại Quảng Trị, địa điểm nhà vua từng hạ chiếu hiệu triệu dân chúng đứng lên, can đảm đặt cả sinh mệnh hoàng gia vào trận chiến 135 năm trước, vẫn cho shop chúng tôi một ánh nhìn đầy yêu thương dấu, trường đoản cú hào về truyền thống giỏi đẹp của thân phụ ông.

Càng hiểu bởi vì sao trên dải khu đất hình chữ S, non sông của bao fan dân Việt, truyền thống lịch sử chống ách xâm lược ngoại bang vẫn luôn lưu tan trong huyết quản, tự ngàn đời...


xuyên suốt nửa cầm kỷ, tính từ lúc cuộc khởi nghĩa của Phan Đình Phùng hoàn thành vào năm 1896 cho tới 1945, phong trào kháng Pháp vẫn tiếp tục lan rộng từ Bắc vào Nam. Về định mệnh của phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường tiếp đến bị Pháp đày đi Haiti, một quần hòn đảo thuộc Caribe với ông mất làm việc đó. Còn phụ bao gồm đại thần Tôn Thất Thuyết lên náu nghỉ ngơi vùng tây-bắc của Việt Nam, một ít ngày sau sang trung hoa và ông bệnh tật mất ngơi nghỉ Quảng Đông.